නාසිවාදය හා සම්බන්ධ අත්දැකීම් නිසා, දෙවැනි ලෝක යුද්ධයෙන් පසු පරම්පරාවල දේශපාලන සංවාදයන්හිදී යම් සීමාකිරීම් කරන්න සිදුවුණා. විශේෂයෙන්ම දේශපාලන භාෂාව (වාග් මාලාව) සම්බන්ධයෙන් යම් සීමාකිරීම් කරන්න සිදු වුණා. දේශපාලන විවාදවලදී, සමානාත්මතාවය (Equality) යන සංකල්පය කෙරෙහි වැඩි අවධානයක් යොමු වුණා. නාසිවාදයේ අත්දැකීම් නිසා, යම්කිසි මතවාදයක් හෝ චින්තනයක් තුළින් වෙනස් කොට සැලකීමට එරෙහිව මෙම ප්රවණතාවය ඇති වුණා. යුද්ධයෙන් පසු, කාලයත් සමඟ නාසි අත්දැකීම්වල මතකය ක්රමයෙන් මැකී යාමට පටන් ගත්තා.
මෙය, දේශපාලනමය සංවාදවල ස්වරූපය සහ අන්තර්ගතය වෙනස් වීමට හේතු වුණා. යුද්ධය අතරතුර උපත ලැබූ අය (හෝ වැඩිහිටි වියට පත් වූ අය) සහ ඔවුන්ගෙන් පසුව බිහිවූ පරම්පරාවන් අතර අත්දැකීම් සහ මතකයන්හි වෙනසක් තිබුණා.
දෙවන ලෝක යුද්ධයෙන් පසුව, නාසිවාදයේ අත්දැකීම් ලොව පුරා සිටි ජනතාවගේ මතකයේ තැන්පත් වුණා. මෙම අත්දැකීම්, දේශපාලනමය සංවාදයන් කෙරෙහි සෘජුවම බලපෑවා. නාසිවාදයේදී සිදුවූ සමූලඝාතන, වෙනස්කම් කිරීම්, සහ ඒකාධිපති පාලනය වැනි දේ නිසා, දේශපාලනඥයන්, විද්වතුන් සහ සාමාන්ය ජනතාව නව ආකාරයකින් දේශපාලනය ගැන සිතන්නට පටන් ගත්තා. මෙම අත්දැකීම් නිසා, දේශපාලන විවාදවලදී සාමය, සමානාත්මතාවය, මානව හිමිකම් වැනි කරුණු කෙරෙහි වැඩි අවධානයක් යොමු වුණා.
යම්කිසි මතවාදයක් හෝ පාලන ක්රමයක් තුළින් වෙනස්කම් කිරීම්වලට සහ හිංසනයට එරෙහිව කටයුතු කිරීමට අවශ්ය වුණා. නාසිවාදයේ අත්දැකීම් නිසා, සමානාත්මතාවය යන සංකල්පය ඉතා වැදගත් වුණා. සියලුම මිනිසුන් එක සමාන ලෙස සලකන සමාජයක් ගොඩනැගීමේ අවශ්යතාවය මතුවුණා. වෙනස්කම් කිරීම්වලට එරෙහිව නීති සම්පාදනය කිරීම, සමාජයේ සියලුම කොටස්වලට සමාන අවස්ථා ලබාදීම වැනි දේ සිදු කලා.කාලයත් සමඟ, නාසිවාදයේ අත්දැකීම්වල මතකය ක්රමයෙන් මැකී ගියා. නව පරම්පරාවන්, නාසිවාදය ගැන වැඩිදුර තොරතුරු දැනගත්තේ ඉතිහාසය පොතින්, චිත්රපටවලින් සහ වෙනත් මාධ්ය මගින්. මෙමගින්, දේශපාලන සංවාදයන්හි ස්වරූපය සහ අන්තර්ගතය වෙනස් වුණා. නාසිවාදයේ අත්දැකීම්වලට තිබූ සෘජු සම්බන්ධය ක්රමයෙන් අඩු වුණා. යුද්ධය දුටු අය සහ යුද්ධයෙන් පසු උපන් අය අතර, අත්දැකීම්වල විශාල වෙනසක් තිබුණා. යුද්ධය දුටු අය, නාසිවාදයේ භයානකකම හොඳින් දැන සිටියා. යුද්ධයෙන් පසු උපන් අයට, නාසිවාදය යනු ඓතිහාසික සිදුවීමක් පමණක් වුණා.මේ සියල්ල මගින්, ෂ්මිට්ගේ දර්ශනය සහ යුද්ධයෙන් පසු කාලයේ දේශපාලන චින්තනය අතර යම් සම්බන්ධයක් පැහැදිලි වෙනවා. ෂ්මිට්, සතුරා-මිතුරා භේදය ගැන කතා කළත්, නාසිවාදයේ අත්දැකීම් නිසා, මෙම භේදය පිළබද නව අර්ථකථන ලබා දුන්නා.
ඔෂ්විට්ස්හි සිදුවූ භීෂණය නිසා යම් දේශපාලනමය, සමාජමය සහ දාර්ශනිකමය අදහස් සහ සංකල්ප බැහැර කරනු ලැබුවා. දැන්, එම අදහස් නැවතත් සාකච්ඡාවට බඳුන් වෙනවා. මෙයින් අදහස් කරන්නේ, නාසිවාදයේ අඳුරු පැතිකඩ නිසා මීට පෙර සාකච්ඡා නොකළ දේවල් නැවතත් සාකච්ඡා කිරීමට පටන් ගෙන ඇති බවයි.
කාල් ෂ්මිට්ගේ කෘතීන්, 1930 ගණන්වලදී ඔහුගේ දේශපාලන මතවාදයන් නිසා විවේචනයට ලක්වුණා. නමුත් කාලයත් සමඟ, ඔහුගේ කෘතීන් කෙරෙහි නැවතත් උනන්දුවක් ඇති වුණා. මෙය, ෂ්මිට්ගේ දර්ශනය, දේශපාලනය සහ සමාජය පිළිබඳ වැදගත් අදහස් ඉදිරිපත් කරන නිසා විය හැකියි. නව දේශපාලන භූමිය සමඟ ශ්මිට් ගේ සංකල්ප කෙසේ සම්බන්ධ විය යුතුද යන්න ගැන සාකච්චාවක් දෙවැනි ලෝක යුද්දයෙන් පසුව වාමාංශික බුද්දිමය කව විසින් ඇති කලා. මෙයින් අදහස් කරන්නේ, වර්තමාන දේශපාලන තත්ත්වයන් තේරුම් ගැනීම, ෂ්මිට්ගේ අදහස් විවේචනාත්මකව අධ්යයනය කිරීම, සහ ඒ අනුව ඉදිරියට කටයුතු කිරීම මේ අනුව වැදගත් වූ බවයි.මේ අනුව, නාසිවාදයේ අත්දැකීම් සහ ඉන්පසු ඇතිවූ දේශපාලන වෙනස්කම් නිසා, ෂ්මිට් වැනි දාර්ශනිකයන්ගේ අදහස් නැවතත් සාකච්ඡාවට බඳුන් වෙන බවයි. එමෙන්ම, වර්තමාන දේශපාලන තත්ත්වයන් තේරුම් ගැනීමට, ෂ්මිට්ගේ අදහස්වලින් ප්රයෝජන ගැනීම වැදගත් බවක් පෙනෙනවා.උදාහරණයකට ගත්තොත් වාමාංශික සිතන්නියක් වන මුෆ් ගේ මැදිහත් වීමෙන් රචනා කරන ලද The Challenge of Carl Schmitt කියන පොත ගන්න පුළුවන්.
නිසැකවම! අපි දැන් කතා කළ කරුණු ටික තව ටිකක් විස්තරාත්මකව සාකච්ඡා කරමු. ඔෂ්විට්ස් යනු, නාසි ජර්මනිය විසින් පිහිටුවන ලද වද කඳවුරක්. එහිදී මිලියන ගණනක් මිනිසුන් වද දි ඝාතනය කරනු ලැබුවා. ඔෂ්විට්ස්හි සිදුවූ භීෂණය නිසා, ඇතැම් දේශපාලනමය සහ දාර්ශනිකමය අදහස් බැහැර කරනු ලැබුවා. උදාහරණයක් ලෙස, ජාතිවාදය, වර්ගවාදය වැනි අදහස් දැඩි ලෙස විවේචනයට ලක්වුණා. දැන්, එම අදහස්වලට අදාළව නව සාකච්ඡා ඇතිවෙමින් පවතිනවා. මෙයට හේතුව, ඉතිහාසය පිළිබඳව නැවත සිතා බැලීම, වෙනස් ආකාරයකින් කරුණු තේරුම් ගැනීමට උත්සාහ කිරීම වැනි දේවල් විය හැකියි.1930 ගණන්වලින් පසු ෂ්මිට්ගේ කෘතීන් කෙරෙහි නැවත ඇතිවූ උනන්දුව අපිට සලකා බැලිය හැක. කාල් ෂ්මිට්, නාසි පාලනයට යම් පමණකට සහයෝගය දැක්වූ පුද්ගලයෙක්. ඔහුගේ දේශපාලන මතවාදයන් ඒ කාලයේදී විවේචනයට ලක්වුණා. කාලයත් සමඟ, ෂ්මිට්ගේ කෘතීන් කෙරෙහි නැවතත් උනන්දුවක් ඇති වුණා. මෙයට හේතුව, ඔහුගේ දර්ශනය දේශපාලනය, නීතිය, සහ සමාජය පිළිබඳ වැදගත් අදහස් ඉදිරිපත් කරන නිසයි. ඔහුගේ කෘතීන් නැවත කියවීමෙන්, දේශපාලනයේ ස්වභාවය, රාජ්යයේ කාර්යභාරය, සහ “සතුරා-මිතුරා”අතර භේදය වැනි දේවල් පිළිබඳව නව අවබෝධයක් ලබාගත හැකියි.වර්තමාන ලෝකයේ දේශපාලන තත්ත්වයන් නිරන්තරයෙන් වෙනස් වෙනවා. දේශපාලන ගැටුම්, ත්රස්තවාදය, ජනප්රියවාදය, යුද්ද වැනි දේවල් අද වන විට බහුලව දක්නට ලැබෙනවා. මෙම තත්ත්වයන් තේරුම් ගැනීම සඳහා, ෂ්මිට්ගේ අදහස් උපකාරී වෙනවා. ඔහුගේ දර්ශනය, දේශපාලනයේ ස්වභාවය පිළිබඳව නව අවබෝධයක් ලබාදෙනවා. ෂ්මිට්ගේ අදහස් විවේචනාත්මකව අධ්යයනය කිරීම, වර්තමාන දේශපාලන තත්ත්වයන් තේරුම් ගැනීම සදහා යොදා ගැනීම අවශ්ය කටයුත්තකි
ෂ්මිට්ගේ රාජ්ය තාන්ත්රික සිද්ධාන්තයේ (Political Theory) මූලික අංගය වන්නේ, සමාජයේ ගැටුම් සහ අනන්යතාවයන් (Identity) අර්ථ දැක්වීමයි. මෙයින් අදහස් කරන්නේ, දේශපාලනය තුළ මිතුරන් සහ සතුරන් කවුද යන්න තීරණය කිරීමෙන් සමාජය තුළ අනන්යතාවයක් ගොඩනැගීම සිදුවන බවයි. දේශපාලන විවාදයන් තාක්ෂණික හා ආර්ථික ක්ෂේත්රවලට යොමු කිරීමෙන් දේශපාලනික ගැටුම් අඩපණ වන බවයි ඔහු විශ්වාස කලේ. මෙයින් ෂ්මිට් අදහස් කරන්නේ, දේශපාලනය, ගැටුම් විසඳීම සඳහා තාක්ෂණික හා ආර්ථික ක්රමවේදයන්ට යොමු වන විට, සැබෑ දේශපාලනිකය දුර්වල වන බවයි. නාසිවාදයෙන් පසු දේශපාලන චින්තනයේ සීමාවන් (Limitations) හා වර්තමානයේ එහි දේශපාලනික බව ගැන හිතුවොතින් (Politicalization). මෙයින් අදහස් කරන්නේ, නාසිවාදයේ අත්දැකීම් නිසා දේශපාලන චින්තනයේ යම් සීමාවන් ඇති වූ අතර, වර්තමානයේ දේශපාලනිකය නැවතත් ක්රියාකාරී වෙමින් පවතින බවයි.
කාල් ෂ්මිට්ට අනුව, දේශපාලනය යනු මිතුරන් සහ සතුරන් අතර වෙනස හඳුනාගැනීමයි. මෙහිදී “සතුරා” යනු හුදෙක් පෞද්ගලික සතුරෙකු නොව, යම් ගැටුමකදී ජීවිතය පවා කැප කිරීමට සූදානම් වන කෙනෙක්. දේශපාලනය තුළ, සමාජයේ අනන්යතාවය ගොඩනැගෙන්නේ, “අපි” කවුද, “ඔවුන්” කවුද යන්න තීරණය කිරීමෙනි. “අපි” යනු පොදු අරමුණු ඇති, එකට ජීවත්වන පිරිසයි. “ඔවුන්” යනු අපට එරෙහිව සිටින අයයි. මිතුරු-සතුරු භේදය නිසා සමාජයේ ගැටුම් ඇතිවිය හැකියි. නමුත්, ෂ්මිට් විශ්වාස කළේ, මෙම ගැටුම් දේශපාලනයේ ස්වභාවයට අත්යවශ්ය බවයි. උදාසීනකරණය යනු, දේශපාලන විවාදයන් තාක්ෂණික හා ආර්ථික ක්ෂේත්රවලට යොමු කිරීමයි. මෙහිදී දේශපාලනඥයන්, තාක්ෂණික විසඳුම් සහ ආර්ථික ප්රතිපත්ති මගින් ගැටුම් විසඳීමට උත්සාහ කරයි. මෙමගින්, දේශපාලනය, ගැටුම්වලට මුහුණදීමේ හැකියාව දුර්වල වෙනවා. දේශපාලන තීරණ ගැනීමේදී පැහැදිලි බවක් නැතිවෙනවා. ෂ්මිට් විශ්වාස කළේ, උදාසීනකරණය නිසා සැබෑ දේශපාලනය දුර්වල වන බවයි.නාසිවාදයේ අත්දැකීම්, දේශපාලන චින්තනයට සීමාවන් ඇති කළා. ජාතිවාදය, වර්ගවාදය වැනි අදහස් දැඩි ලෙස විවේචනයට ලක්වුණා. වර්තමානයේ, දේශපාලනය නැවතත් ක්රියාකාරී වෙමින් පවතිනවා. දේශපාලන ගැටුම්, ජනප්රියවාදය, ත්රස්තවාදය වැනි දේවල් නැවතත් මතුවෙමින් පවතිනවා. මෙම තත්ත්වය තුළ, ෂ්මිට්ගේ අදහස් නැවතත් සාකච්ඡාවට බඳුන් වෙනවා. ඔහුගේ දර්ශනය, වර්තමාන දේශපාලන තත්ත්වයන් තේරුම් ගැනීමට උපකාරී වෙනවා.
Mandis Murrukkuwadura
