හේගල්ගේ ලිවීම් වැරදි ලෙස අර්ථකතනය කිරීම – චමිල් ජයනෙත්තිට පිළිතුරක් (අවසාන කොටස)

Mandis Murrukkuwadura:

චමිල් ජයනේත්ති සහෝදරයාගේ හෙගල් ගැන ඉදිරිපත් කරන මුසාවාද වලට එරෙහිව එල්ල කරන විචාර මාලාවේ 2 වෙනි කොටස.(අවසාන කොටස)

හේගල්ගේ ග්‍රහලෝක පිළිබඳ නිබන්ධනය සහ චමිල් ගේ පරස්පරතා සහ වැරදි තොරතුරු සම්බන්දව අපගේ අදහස.

මෙම කොටසේදී හේගල්ගේ 1801 නිබන්ධනය පිළිබඳව ඉදිරිපත් කර ඇති විස්තරයේ, යම් යම් තැන්වල සත්‍යයන් අඩංගු වුවද, බොහෝ තැන්වල එය අතිශයෝක්තියෙන්, වැරදි අර්ථකථනවලින් සහ ඉතිහාසමය තොරතුරුවල බරපතල වැරදිවලින් පිරී ඇත.

හේගල්ගේ මෙම නිබන්ධනය ආචාර්ය උපාධි නිබන්ධනයක් (doctoral dissertation) නොවේ. ඔහු 1790දී දැනටමත් Tübingen විශ්වවිද්‍යාලයෙන් PhD ලබාගෙන සිටියේය. මෙම නිබන්ධනය, Jena විශ්වවිද්‍යාලයේ lecturer ධුරයක් (Privatdozent) ලබාගැනීම සඳහා අවශ්‍ය වූ Habilitation thesis (venia legendi) එකකි. එනම්, එය postdoctoral qualification එකක් විය.
මාක්ස් ගෙන් හෙගල්ව කියවීමට උත්සාහ කරන චමිල් සහෝදරයා නොදැන කරන වැරැද්ද වන්නේ මෙයයි.

චමිල් ගේ ලිපිය හේගල්ගේ ජීවිතයේ මුල් කාලයේ සිට ආරම්භ වී, Feuerbachගේ විවේචනය, Marxගේ සම්බන්ධය දක්වා විහිදෙමින්, අවසානයේ වර්තමාන ගෝලීය අර්බුදවලට මාක්ස්වාදයේ “එකම” විසඳුම ලෙස ඉදිරිපත් වන ලෙස ඉදිරිපත් කරයි. අපි මෙය සමස්තයක් වශයෙන් කියෙව්වෙමි. එහි ඇති උත්සාහය අගය කළ යුතු ය; නමුත් එහි තථ්‍යමය වැරදි, ඉතිහාසමය විකෘතිකරණ, තාර්කික පරස්පරතා සහ අතිශයෝක්ති බහුල ය. මෙය ඔහුගේ ලිපියේ මූලික තිසිසය වන භෞතිකවාදයේ “දැවැන්ත පිම්ම” මගින් විඥානවාදය සම්පූර්ණයෙන්ම පරාජය කර ඇති බව බරපතල ලෙස දුර්වල කරයි.

පහත දැක්වෙන්නේ ඔහුගේ ලිපියේ ප්‍රධාන වැරදි සහ පරස්පරතා කිහිපයකි, තාර්කිකව සහ සාක්ෂි සහිතව ඉදිරිපත් කරමින්

හේගල්ගේ 1801 Habilitation thesis ගැන ප්‍රචලිත මිථ්‍යාවේ පුනරුච්චාරණය
ඔහු කියන්නේ හේගල්ගේ “ආචාර්ය උපාධි නිබන්ධනයෙන්” ග්‍රාහක වලල්ලක් නැති බව ඔප්පු වූ බවත්, එයින් විඥානවාදයේ අසාර්ථකත්වය තහවුරු වන බවත් ය. මෙය 19වන සියවසේ anti-Hegelian propaganda හි බිහිවූ මිථ්‍යාවකි. හේගල් කළේ Titius-Bode law හි arbitrary nature විවේචනය කිරීම පමණි; ඔහු a priori ව asteroid belt එක deny කළේ නැත. Bode law පසුව Neptune සොයාගැනීමෙන් බිඳ වැටිණි. මෙය භාවිතා කර “විඥානවාදයට කිසිවක් සනාථ කළ නොහැක” යයි කීම තථ්‍යමය විකෘතිකරණයකි.
*භෞතිකවාදය සහ විඥානවාදය අතර “සංවාදයක් නැත” යන කියමනේ ඇති පරස්පරතාවය.
ඔහු කියන්නේ dialectical materialism මගින් භෞතිකවාදය “නිවැරදි ස්ථීරත්වයකට” පැමිණ ඇති නිසා විඥානවාදය සමඟ සංවාදයක් නැති බව ය. නමුත් Marx ගේම dialectical materialism Hegelගේ dialectical method එකේ materialist inversion එකකි. Engels Ludwig Feuerbach (1886)හි කියන්නේ Hegelගේ dialectic එක “අපගේ හොඳම මෙවලම” බව ය. එබැවින් “සංවාදයක් නැත” යැයි කීම Hegel ගේ contribution එක deny කිරීමකි. එය මාක්ස්වාදයේම කේන්ද්‍රයේ තිබෙන contradiction එක repress කිරීමකි.
Feuerbachගේ influence සහ Marxගේ development ගැන තථ්‍යමය වැරදි
1839 සිට Marx Feuerbach අනුගමනය කළ බව කීම අතිශයෝක්තියකි; Marxගේ Feuerbach සමඟ සෘජු සම්බන්ධය 1841 The Essence of Christianity කියවීමෙන් ආරම්භ වේ.අනික 1830 Thoughts on Death and Immortality කෘතිය Hegelට personally දුන් බවට සාක්ෂි නැත; එය නිර්නාමිකව ප්‍රකාශ විය.
– Feuerbachගේ “species-essence” සංකල්පය 1828 thesisහි prematurely යෙදීම anachronistic එය පසුකාලීන anthropological phaseහි ය.

4.වර්තමාන ගෝලීය අර්බුදවලට “එකම විසඳුම මාක්ස්වාදය” යන මතවාදී තෝරා ගැනීමේ ගැටලුව.
දේශගුණ විපර්යාස, ආර්ථික/සෞඛ්‍ය අර්බුදවලට මාක්ස්වාදය “එකම” දර්ශනය බව කීම බහුත්වවාදය ප්‍රතික්ෂේප කිරීමකි. මාක්ස්වාදය capitalism වල ඇති contradictions විශ්ලේෂණයට බලවත් මෙවලමක් බව ඇත්තයි; නමුත් empirical climate science, Keynesian economics, liberal interventions ආදියද වලංගු විසඳුම් ඉදිරිපත් කරයි. මෙය “එකම” ලෙස කීම තාර්කිකව දුර්වල ය.

සාරාංශයක් වශයෙන්: ඔහුගේ ලිපි මාලාවේ මූලික ගැටලුව වන්නේ Hegelගේ radical dialectic එක repress කරමින් “භෞතිකවාදයේ ජය” ගැන fantasy එකක් ගොඩනැගීම ය. Marx-Engelsගේම කෘති Hegelගේ dialectic එකේ ණය ගැති බව පිළිගනී. එබැවින් සංවාදයක් නැතැයි කීම පරස්පර ය.

නිවැරදි තොරතුරු සඳහා, හේගල්ගේ මුල් පිටපත (original text) හෝ විශ්වසනීය විද්වත් මූලාශ්‍ර (උදා: Stanford Encyclopedia of Philosophy, hegel.net) පරිශීලනය කළ යුතුය.
සටහනේ ආරම්භයේම සඳහන් වන්නේ හේගල් 1793 සිට තර්ක විඥානවාදය ඉදිරිපත් කළ බවයි. නමුත් ඊට පසු සඳහන් වන්නේ:
1793 දී ඔහු ටුබින්ගන් සෙමනේරියෙන් අලුතින් සහතිකය ලබා බර්න්හි ගෘහ ගුරුවරයෙකු වූ බවයි
1793-1796 කාලය තුළ ඔහු ප්‍රාථමික දේවධර්ම අත්පිටපත් ලියූ බවයි.අධ්‍යාපනය අවසන් කර ගෘහ ගුරුවරයෙකු ලෙස සේවය කරන, ප්‍රාථමික අත්පිටපත් ලියන තරුණ දේවධර්මාචාර්යවරයෙකු එකවර “දර්ශනවාදය තුළ බහුලව දක්නට ලැබෙන” සම්පූර්ණ දාර්ශනික පද්ධතියක් ඉදිරිපත් කරන බව අසංගත වේ.
Phenomenology of Spirit (1807)Science of Logic (1812-1816)
මේ කෘති 1807-1816 කාල පරාසයට අයත් වන අතර, 1793 සිට “දර්ශනවාදය තුළ බහුලව දක්නට ලැබෙන” ප්‍රවණතාවක් බවට පත්වීමට අවශ්‍ය කෘති පසුව ප්‍රකාශයට පත් වී ඇත.
සටහනේ සඳහන් වන්නේ “බර්න් යනු ජර්මනියේ පහළ සැක්සොනි හි වෙසර්මාර්ෂ් දිස්ත්‍රික්කයේ පිහිටි මහ නගර සභාව” යනුවෙනි.
තාර්කික ගැටළුව: හේගල් සේවය කළ Bern (බර්න්) යනු ස්විට්සර්ලන්තයේ අගනුවර වන අතර, ජර්මනියේ Lower Saxony හි Wesermarch දිස්ත්‍රික්කයේ නොවේ.
හෝල්ඩර්ලින් පිළිබඳ විස්තරයේ අසංගතය.
සටහනේ කියැවෙන්නේ “හෝල්ඩර්ලින් වංශවත් පවුලකට දේවධර්ම සේවය ලබා දීමට” හේගල් ගිය බවයි.Friedrich Hölderlin යනු හේගල්ගේ මිතුරා සහ කවියෙකු මිස, වංශවත් පවුලක කෙනෙක් නොවේ. හේගල් සේවය කළේ Gogel පවුලට මිස “හෝල්ඩර්ලින් වංශවත් පවුලකට” නොවේ. A”The Spirit of Christianity and its Fate” කෘතිය සඳහා දක්වා ඇති කාලය (1788-1800) වැරදියි. 1788 දී හේගල් තවමත් වයස අවුරුදු 18ක ශිෂ්‍යයෙකු වූ අතර, මෙම කෘතිය රචනා කළේ 1798-1800 කාලය තුළය.
මෙම වැරදි සටහනේ ඓතිහාසික නිරවද්‍යතාව සහ තාර්කික අඛණ්ඩතාව දුර්වල කරයි.

හේගල්ව අසභ්‍ය විඥානවාදීයෙකු ලෙස වර්ගීකරණය කිරීම නිවැරදි නොවේ. ඔහුගේ දාර්ශනික පද්ධතියේ මූලික ප්‍රවාදය වන්නේ “පරමත්වය ආත්මය වේ” (The Absolute is Subject) යන්නයි. මෙම ප්‍රවාදය මගින් හේගල් අවධානය යොමු කරන්නේ පරමාත්මය (Absolute Spirit) සහ පරිමිත ආත්මය (finite spirit) අතර සම්බන්ධතාවය කෙසේ ගොඩනැගෙන්නේ ද යන්නයි.
හේගල්ට අනුව, පරමාත්මය පරිමිත ආත්මයට තුල්‍ය වන්නේ එම පරිමිත ආත්මය පරම වශයෙන් පූර්ණත්වයට පත්වන මොහොතේය. මෙය ඓතිහාසික ක්‍රියාවලියක ගමනක් වන අතර, පරමාත්මය තමන්ම තමා අවබෝධ කරගන්නා ස්වයං-විඥානයේ (self-consciousness) අවසාන ලක්ෂ්‍යය ලෙස හේගල් එය දකී.
මෙයින් වෙනස්ව, ෆිෂ්ටේගේ අදහස වන්නේ මෙම පරම පූර්ණත්වය කිසිදා උදා නොවන බවයි. එය සම්පූර්ණයෙන්ම සාක්ෂාත් නොවුණත්, මිනිසා එදිරිව ගමන් කිරීමේ නිරන්තර උත්සාහයක (infinite striving) යෙදෙමින් සිටිය යුතුය. මිනිසා විශ්වයේ හුදු කොටසක් පමණක් නොව, සමස්තයම (the whole) ප්‍රකාශ කරන්නාද වෙයි.
මෙම චින්තනයේ මූලාරම්භය ෂෙලිංගේ#6 මුල්කාලීන දර්ශනයෙන් දක්නට ලැබේ. ෂෙලිංට අනුව, සොබාදහම බාහිර යථාර්ථයක් හරහා ප්‍රකාශයට පත්වන මිනිස් සාරයකි; එනම්, මිනිස් භාවයේ ප්‍රකාශනය තුළ අන්තර්ගත වූ බලයකි. ආධ්‍යාත්මික බලය (spiritual power) සොබාදහම හරහා ප්‍රකාශයට පත්වන අතර, පරමාත්මය සොබාදහම තුළින් දිග හැරෙමින් යමෙකුගේ ස්වයං-විඥානය තුළ පරිසමාප්ත වීමට උත්සාහ කරයි.
මෙහිදී පුද්ගලයා වන්නේ පරමාත්මය රැගෙන යන වාහකයෙකි (vehicle). මිනිසා සවිඥානික සත්ත්වයෙකු ලෙස සොබාදහම අවබෝධ කරගන්නා විට, ඔහු පරමාත්මය දකින්නේ තමන්ගේම සාරය ලෙසටය. මෙම ක්‍රියාවලියේදී මිනිසා තමා පිළිබඳ නව අවබෝධයක් ලබාගනී: තමා විශ්වයේ විසිරී ගිය පුද්ගලයෙකු නොව, විශ්වීය සාරය රැගෙන යන වාහකයෙකු ලෙසටය.
මෙසේ, ෆිෂ්ටේ, ෂෙලිං සහ හේගල්ගේ චින්තනය තුළින් පෙන්වා දෙන්නේ මිනිස් ආත්මයේ නිරන්තර ගමනක් – පරමාත්මයේ ස්වයං-අවබෝධය කරා යන ගමනක් – බවයි. එහිදී සොබාදහම, ඉතිහාසය සහ මිනිස් සවිඥානය එකම ක්‍රියාවලියේ විවිධ අවධි වෙති.

චමිල් සහෝදරයාට දෙවියන් වහන්සේ සම්බන්ද දාර්ශනික තේරුම් ගැනීමක් නැත.හේගල් විසින් පරමාත්මය සඳහා භාවිතා කළ යෙදුම වන්නේ Geist යන්නයි. ඔහු මෙය සමහර විට “God” ලෙසද හැඳින්වූ නමුත්, එය ක්‍රිස්තියානි ආගමේ සාම්ප්‍රදායික සර්වබලධාරී, පුද්ගලික දෙවියන් වහන්සේ (personal God) නොවේ. හේගල්ගේ Geist යනු තාක්ෂණිකව පරම ආත්මය හෝ පරම ප්‍රාණේන්ද්‍රිය (Absolute Spirit) වන අතර, එය ඓතිහාසික ක්‍රියාවලිය තුළින් තමන්ම තමා අවබෝධ කරගන්නා (self-realizing) ගතික බලයකි.

මෙම පරමාත්මය ජීවත් වන්නේ මිනිසුන් හරහාය. ඉතිහාසය, සංස්කෘතිය, කලාව, ආගම සහ දර්ශනය තුළින් Geist තමන්ගේම ස්වයං-විඥානය (self-consciousness) කරා ගමන් කරයි. මිනිස් ක්‍රියාකාරකම්, ගැටුම්, යුද්ධ සහ විප්ලවද මෙම ක්‍රියාවලියේ අවශ්‍ය අංග වෙති – මන්ද ඒවා තුළින් Geist තමන්ගේ නිදහස අවබෝධ කරගනී.

එහෙත්, මෙම පරමාත්මය මිනිසාට ඌනනය (reduced) කළ නොහැකිය. එය මනුෂ්‍ය සාරය සමඟ අනන්‍ය (identified) කළ නොහැකිය. මිනිසා Geist ගේ ප්‍රකාශනයකි (manifestation), නමුත් Geist මිනිසාට වඩා පළල් සහ ගැඹුරුය. මිනිස් ආත්මය (human spirit) යනු Geist ගේ පරිමිත ආකාරයක් පමණි; එය Geist ගේ සම්පූර්ණත්වය නොවේ.

හේගල්ට අනුව, මෙම පරමාත්මයට අරමුණක් (telos) ඇත: එනම් තමන්ම තමා සම්පූර්ණයෙන්ම අවබෝධ කරගැනීමයි. මෙම අවසාන ලක්ෂ්‍යයට ළඟා වන විට – එනම් දර්ශනයේ ඉහළම අවධියේදී – මිනිසා තේරුම් ගනී තමා විශ්වයේ විසිරුණු පුද්ගලයෙකු නොව, වඩාත් පළල්, පරම සාරයක වාහකයෙකු බවයි.

මෙසේ, හේගල්ගේ Geist යනු ඉතිහාසයේ ගමන් කරන, තමන්ගේම නිදහස සහ ස්වයං-විඥානය කරා යන ගතික බලයකි. එය මිනිස් ඉතිහාසයට අර්ථයක් ලබා දෙන අතර, මිනිසාගේ ක්‍රියාකාරකම්වලට උත්තරීතර තේරුමක් පිරිනමයි – ඒවා Geist ගේ ස්වයං-අවබෝධයේ අවධි වන බැවිනි.