හේගල්ගෙන් මාක්ස්ව කියවීම- චමිල් ජයනෙත්තිට පිළිතුරක්.

Mandis Murrukkuwadura:

චමිල් ජයනෙත්ති සහෝදරයා විසින් සමන් සහෝදරයා මෑතක ලියන ලද හෙගල් සම්බන්ද පොතට සහ සමස්තයක් ලෙස හේගල්ගේ දර්ශනය සහ මාක්ස්වාදය ගැන කරන විකෘතිකරණයන්ට එරෙහිව අපේ පැත්තෙන් පැහැදිලි තර්ක වන්නේ මේවාය.

චමිල් ජයනෙත්තිගේ “මාක්ස්වාදී විශ්වවිද්‍යාලය”වෙනුවෙන් ලියන ලද ලිපියේ තිබෙන බරපතල වැරදි තේරුම් ගැනීමට උත්සහ දරමු.

අන්තර්ජාලයේ සහ සමාජ මාධ්‍යවල පළවන ලිපි අතරින් එකක් මෑතකදී විශේෂ අවධානයට ලක්ව තිබේ. එනම් “මාක්ස්වාදී විශ්වවිද්‍යාලය” නමැති පිටුව වෙනුවෙන් චමිල් ජයනෙත්ති විසින් ලියැවුණු දිගු ලිපියකි. මෙම ලිපිය සමන් පුෂ්පකුමාර සහෝදරයාගේ “හෙගල්: විස්තරාත්මක හැඳින්වීමක්” කෘතියට සහ එහි උපුටා දැක්වූ හේගල්ගේ අදහස්වලට ප්‍රතිචාරයක් ලෙස ඉදිරිපත් වෙයි. නමුත් මෙය සරල ප්‍රතිචාරයක් නොව, හේගල්ගේ දර්ශනය දැඩි ලෙස විකෘති කරමින්, එය මාක්ස්වාදයට සම්පූර්ණයෙන්ම විරුද්ධ යමක් ලෙස චිත්‍රණය කිරීමකි.

මෙම ලිපියේ තිබෙන බරපතල වැරදි කිහිපයක් පැහැදිලි තර්ක සහිතව මෙහිදී ඉදිරිපත් කරමු. මෙය කිරීමේ අරමුණ වන්නේ දාර්ශනික සාකච්ඡාවන්හි නිරවද්‍යතාව ආරක්ෂා කිරීම සහ විකෘතිකරණයන්ට එරෙහිව සිතන්නන් දැනුවත් කිරීමයි.

1.හේගල්ගේ “Science of Logic” කෘතියේ දෙවියන්වහන්සේ සහ විශ්වය බිහිවීම ගැන විකෘති අර්ථකථනය.අපි මුලින්ම ඔහුව උපුටා දක්වමු.

“ජගත් ආත්මයකින් (පරමාත්මයකින්) විශ්වය බිහිවිය යන්නෙන් හේගල් ප්‍රකාශ කරන්නේ “දෙවියන්වහන්සේගෙන් විශ්වය බිහිවිය“ යන්න ගැනය (හේගල් Science of Logic – 2 කෘතිය). ජගත් ආත්මය යනු දෙවියන්වහන්සේව සනාථ කරන ප්‍රස්තූතය මගින් විශ්වය මෙහෙයවන්නේ දෙවියන්වහන්සේ බව ප්‍රකාශ කිරීම එම කෘතියේ පවසයි. එවිට විශ්වය මෙන්ම – සෞරග්‍රහ මණ්ඩලය මෙන්ම – පෘථිවිය මෙන්ම – සොබාදහම මෙන්ම – ජීවීන් මෙන්ම මෙහෙයවන්නේ දෙවියන්වහන්සේය.”

අපිට මේ ලිපියේ මේ තැන් ගැන ගැටළුවක් ඇත. අපි මෙහෙම අහන්නම්.

හේගල්ගේ දර්ශනයේ “ජගත් ආත්මය” නැතිනම් පරමාත්මය(Weltgeist) යනු ඉතිහාසය හරහා ක්‍රියාත්මක වෙන ආත්මයක්.එය මිනිස් ඉතිහාසයේ ප්‍රගතිය (freedom නිදහස) විසින් මෙහෙයවනවා. එය Science of Logic කෘතියේ සෘජුවම සඳහන් වෙන්නේ නැහැ. Science of Logic යනු තර්කයේ (pure thought) විද්‍යාවක්.එහි Absolute Idea ගැන කතා වෙනවා, ඒක “දෙවියන්වහන්සේගේ eternal essence before the creation of nature and a finite spirit” ලෙස හේගල් විස්තර කරනවා.
Weltgeist යනු ඉතිහාසයේ ක්‍රියාකාරී ආත්මයක් (Philosophy of History හෝ Phenomenology of Spirit වැනි කෘතිවල), නමුත් එය දෙවියන්වහන්සේගේ ප්‍රස්තූතය නිරූපණයක්‌ ලෙස සලකන්න බැහැ. හේගල්ට දෙවියන්වහන්සේ (Absolute Spirit) යනු ත්‍රිත්වය (Trinity) සහිත, ලෝකය තුළ self-realization වෙන එකක්.

ලිපියේ මූලික තර්කය වන්නේ හේගල්ගේ “ජගත් ආත්මයකින් (පරම ආත්මයකින්) විශ්වය බිහිවිය” යන අදහස සෘජුවම “දෙවියන්වහන්සේගෙන් විශ්වය බිහිවිය” යන බයිබල්මය සංකල්පයට සමාන බවයි. තවද, විශ්වය, සෞරග්‍රහ මණ්ඩලය, සොබාදහම, ජීවීන් ආදිය “දෙවියන්වහන්සේ මෙහෙයවන” බව හේගල් ප්‍රකාශ කළ බව කියැවේ.

මෙය සම්පූර්ණ විකෘතිකරණයකි. හේගල්ගේ “Science of Logic” කෘතියේ preface හි සඳහන් වන්නේ තර්කය (Logic) යනු “exposition of God as he is in his eternal essence “before the creation of nature and a finite mind” බවයි. එනම්, ලෝකය බිහිවීමට පෙර දෙවියන්වහන්සේගේ pure thought ගැන කතා වෙයි. එය බයිබල්වල මෙන් බාහිර creator God එකක් නොවේ; එය dialectical necessity එකක් ලෙස ලෝකය Absolute Idea ගෙන් emanate වෙයි. හේගල්ගේ දර්ශනය panentheistic (දෙවියන්වහන්සේ ලෝකය තුළ සහ ලෝකයට ඔබ්බට) වේ – traditional theism නොවේ. “ජගත් ආත්මය” (Weltgeist) යනු ඉතිහාසයේ ක්‍රියාකාරී ආත්මයක් පමණි; එය දෙවියන්වහන්සේගේ “ප්‍රස්තූතය” ලෙස සෘජුවම සලකන්න බැහැ.

හේගල්ගේ දර්ශනය fascism සමග සම්බන්ධ කිරීම

මෙහිදී හේගල්ගේ අදහස් “හිට්ලර්ට සහ මුසොලිනි වැනි ඒකාධිපති වියරු පාලකයන්ට” බලපෑවේ යැයි චමිල් සහෝදරයා අතාර්කික විහිළු සහගත ප්‍රකාශයක් කරයි.මෙය ජනප්‍රිය මිථ්‍යාවකි. Italian fascism හි Giovanni Gentile වැනි අය හේගල්ගේ දර්ශනයෙන් ආභාසය ලත් දර්ශනයක්‌ භාවිතා කළ නමුත්, Nazi ideology එකට Hegelව සම්බන්ද කිරීම ප්‍රතික්ෂේප කළේය (Alfred Rosenberg වැනි අයගේ ලේඛනවලින් මෙය වඩාත් තහවුරු වේ). හේගල්ගේ state එක rational, constitutional monarchy(ව්‍යවස්ථාමය රාජාණ්ඩුව) එකක්; fascism එකේ totalitarian leader cult එකට එය ගැලපෙන්නේ නැහැ.

ලිපියේ ලෙනින් උපුටා දක්වයි: “අසභ්‍ය භෞතිකවාදය කියවනවාට වඩා හේගල්ගේ විඥානවාදය කියවීම උතුම්” යැයි.

ලෙනින්ගේ Philosophical Notebooks හි තිබෙන්නේ “Intelligent idealism is closer to intelligent materialism than stupid materialism” බුද්ධිමත් විඥානවාදය, මෝඩ භෞතිකවාදයට වඩා බුද්ධිමත් භෞතිකවාදයට සමීපයි යනුවෙනි. එය vulgar materialism (Dühringගේ mechanical materialism) විවේචනය කිරීමක් සහ Hegelගේ dialectics වල value එක අවධාරණය කිරීමකි. Hegelගේ idealism පිළිගැනීමක් නොවේ.
ලිපිය Hegelගෙන් මාක්ස්ව කියවීම “විඥානවාදයෙන් භෞතිකවාදය කියවීම” ලෙස reject කරයි.මාක්ස් Hegelව “invert” කළේය (materialism බවට), නමුත් dialectics රැකගත්තේය. Engels සහ Lenin Hegelගේ “rational kernel” ගැන කතා කළහ. මාක්ස්වාදයේ dialectical materialism එක Hegelගේ method එක මත ගොඩනැගුණකි.
ලිපියේ සමන් පුෂ්පකුමාර සහෝදරයාව “අසභ්‍ය විඥානවාදියා” ලෙස වර්ග කරමින් personal attack එකක් කරයි. මෙය දාර්ශනික සාකච්ඡාවකට නොගැලපෙන තර්කයකි. සමන් සහෝදරයා ගේ කෘතිය Hegelගේ දර්ශනය සම්බන්ද පුළුල් හැඳින්වීමක්‌ ලෙස පිළිගැනේ.එහි උපුටා දැක්වූ Hegel ගේ dialectics වල තිබෙන revolutionary potential අවධාරණය කිරීමකි.

මෙම ලිපිය විවාදාත්මක එකක් විදියට ලියැවුණකි දාර්ශනික නිරවද්‍යතාවයට වඩා ideological attacks මත පදනම්වුණකි. හේගල්ගේ දර්ශනය ගැඹුරු සහ සියුම් එකක් නිසා මෙවැනි ආකාරයට එහි සීමාවන් පෙන්වීම තුළින් සරල විකට තත්වයකට පත් වෙයි. නමුත් මෙහි තිබෙන වැරදි උපුටා දැක්වීම්, ඓතිහාසික සාවද්‍යතා සහ පුද්ගලික ප්‍රහාර විසින් එය තව දුරටත් දුර්වල කරයි.

දාර්ශනික සාකච්ඡාවන් නිරවද්‍ය තොරතුරු මත පදනම් විය යුතුය. හේගල්ගේ original texts (Science of Logic, Phenomenology of Spirit) කියවීමෙන් සහ reliable secondary sources (Charles Taylorගේ Hegel, Terry Pinkardගේ ලේඛන) භාවිතා කිරීමෙන් මෙවැනි විකෘතිකරණයන්ට එරෙහිවීමට හැකියාව ලැබේ. මාක්ස්වාදය සහ හේගල් අතර සම්බන්ධය ගැන සිතන ඕනෑම කෙනෙකුට මෙය සිහියට ගත යුතුය.